Ffermio Cynaliadwy a'n Tir: Cynigion diwygiedig ar gyfer cefnogi ffermwyr Cymru ar ôl Brexit

Sustainable Farming Image 

Mae Brexit yn cynnig cyfle unigryw i ailddyfeisio Polisi Amaethyddol, ac mae Llywodraeth Cymru yn ymgynghori ar hyn o bryd ar sut y dylid defnyddio arian cyhoeddus i gynorthwyo rheolwyr tir.

Mae’r rhan fwyaf o’r 20,750 o filltiroedd o lwybrau cyhoeddus yng Nghymru yn croesi tir amaethyddol, sy’n cyfrif am bron 90% o’r defnydd tir yng Nghymru.

Bu Ramblers Cymru yn ymgyrchu’n hir dros gysylltu taliadau cymorth amaethyddol â mynediad cyhoeddus o safon uchel.  Mae’n dda gennym weld bod y Llywodraeth wedi gwrando a’i bod bellach yn cynnig cynllun sy’n cydnabod bod mynediad i gefn gwlad yn fantais gyhoeddus bwysig. Gallwch ddarllen am ei chynlluniau yma.

Ond i sicrhau y gall y cyhoedd fwynhau’r fantais hon, bydd yn rhaid i dirfeddianwyr gyflawni eu dyletswydd gofal mewn perthynas â’r rhwydwaith o lwybrau.

Ar hyn o bryd mae rhwymedigaeth ar dirfeddianwyr i:

  • Cynnal yr holl gelfi (heblaw am y rheiny dros groesfannau dŵr, arwyddbyst a chyfeirnodau) ar hawliau tramwy cyhoeddus.
  • Sicrhau nad yw unrhyw hawl tramwy gyhoeddus yn cael ei rhwystro gan gerbydau, byrnau, tomenni tail, clwydi wedi’u cloi, weiren bigog na dim byd arall a roddir ar y llwybr i atal defnydd ohono. Mae hyn yn cynnwys arwyddion fel ‘preifat cadwch allan’.
  • Peidio ag aredig dros hawl tramwy cyhoeddus ac eithrio pan na ellir osgoi hynny. Ar ôl aredig llwybr, mae angen trwsio ei arwyneb o fewn 24 awr, oni bai ei fod yn gnwd neilltuol, pryd y caniateir 14 diwrnod.
  • Cynnal gwrychoedd a choed wrth ymyl neu dros y llwybr. Mae hyn yn cynnwys coed sydd wedi disgyn a changhennau sy’n hongian dros y llwybr.
  • Sicrhau nad oes anifail y gwyddys ei fod yn beryglus ar y llwybr neu’n rhwystro tramwy rhydd. Y tirfeddiannwr sy’n atebol am unrhyw niwed a achosir gan y fath anifail.
  • Os bydd tirfeddiannwr yn difrodi wyneb llwybr, adfer y llwybr i gyflwr sy’n addas ar gyfer y defnydd cyhoeddus sy’n cael ei wneud ohono.

Mae Ramblers Cymru yn parhau’n bryderus iawn nad yw Llywodraeth Cymru wedi’i gwneud yn glir y bydd cydymffurfiad rheolwr tir â’i ddyletswyddau cyfreithiol yn amod hanfodol ar gyfer derbyn cymorth ariannol o’r pwrs cyhoeddus.

Felly, rydym yn gofyn bod unrhyw reoliadau a rheolau sy’n gysylltiedig â chynllun taliadau amaethyddol newydd Cymru yn cynnwys cyfreithiau priffordd ac yn sicrhau bod cyfrifoldebau tirfeddianwyr mewn perthynas â hawliau tramwy’n cael eu gorfodi.

Mae'r ymgynghoriad hwn bellach wedi cau, byddwn yn cyhoeddi ein hymateb llawn maes o law.

Os hoffech gael mwy o wybodaeth am ymateb Ramblers Cymru i’r ymgynghoriad, e-bostiwch cerddwyr@ramblers.org.uk