Rydym yn helpu merched ifanc i ddysgu sgiliau a gwella eu hyder yn yr awyr agored

Mae ein prosiect Merched yn Cerdded yng ngogledd Cymru yn helpu merched ifanc i fwynhau’r awyr agored.

Mae’r prosiect yn gweithio gyda merched ifanc yn y Rhyl, Wrecsam a Chaergybi i ddatblygu eu sgiliau a’u hyder yn yr awyr agored.  

Ymunodd cyfranogwyr y prosiect, Lacey a Georgia, â chyfranogwyr ym mhrosiect allgymorth cymunedol Ramblers Scotland ar daith i’r Cairngorms.  

 

Mae cerddwr yn sefyll ar lwybr mewn coetir, wedi’i amgylchynu gan goed pinwydd tal a llysdyfiant trwchus gwyrdd. Mae’r cerddwr yn gwisgo dillad awyr agored, gan gynnwys het wlân dywyll gyda pom‑pom blewog, cot badog hir, trowsus tywyll a sgidiau cerdded cadarn. Mae backpack ar gefn y cerddwr, ac mae sbienddrych yn hongian wrth yr ystlys. Mae’r cerddwr yn dal map papur wedi’i blygu mewn un llaw a ffôn symudol yn y llall, fel pe bai’n llywio’r daith. Mae llawr y coetir wedi’i orchuddio â nodwyddau pinwydd, mannau o wellt a llwyni isel, gan greu awyrgylch dawel naturiol ymhlith y coed.

 

Mae Lacey ar y sbectrwm awtistiaeth ac mae’n cael trafferth gyda’i hiechyd meddwl. “Mae wedi agor fy meddwl i lot o bethau ac wedi gwthio fy ffiniau,” meddai. “Mae hynny’n rhywbeth mawr i mi – mae wedi bod yn brofiad anhygoel. Gobeithio y bydda i’n gallu dod yn ôl oherwydd ei fod yn lle hardd iawn.”   

 

Helpu merched ifanc i gael mynediad i’r awyr agored   

 

Liv, ein Swyddog Rhanbarthol yng ngogledd Cymru, sy’n arwain y prosiect. “Mae’r ystod oedran 18-25 wedi’i nodi fel un anodd i ymgysylltu â hi,” meddai. “Ar ôl ysgol mae pawb yn cael eu taflu allan i’r byd go iawn. Gall pobl fynd ar goll, felly mae’n creu ymdeimlad o gymuned i’r merched. Maen nhw’n gwneud ffrindiau, cysylltiadau, ac wrth gwrs maen nhw’n cerdded – mae’n dda i iechyd meddwl a chorfforol.”  

Mae gogledd Cymru’n ymfalchïo mewn golygfeydd godidog ac mae’n denu cerddwyr o bob cwr o Brydain a thu hwnt. Ond gall diffyg sgiliau a hyder atal pobl rhag mwynhau’r dirwedd hardd ar ei stepen drws. Mae prosiect Merched yn Cerdded wedi bod yn helpu merched ifanc i ddatblygu eu hyder, ffitrwydd a sgiliau awyr agored. 

 

Mae dau gerddwr yn cerdded i fyny allt trwy dir eang o rug porffor ar fynydd-dir agored. Mae’r cerddwr o flaen yn gwisgo siaced awyr agored dywyll, trowsus ffitiedig a sgidiau cerdded glas, ac yn cario backpack gyda strapiau ar draws y blaen. Mae’r ail gerddwr, ychydig y tu ôl ac i’r dde, yn gwisgo siaced lliw‑bloc mewn arlliwiau o ddu, gwyn a glas, ynghyd â throwsus patrwm. Mae’r tir yn llawn rug isel trwchus gyda mannau pridd rhyngddynt. Y tu ôl i’r cerddwyr mae bryniau serth a chreigiau yn ymestyn ar draws y dirwedd, gyda chymysgedd o liwiau brown, gwyrdd a phorffor. Mae dyffryn a chaeau pell yn weladwy ymhellach yn y cefndir o dan awyr gymylog.

 

Yn ogystal â’r daith i’r Alban, mae cyfranogwyr hefyd wedi mynd i’r afael â heriau yn nes at adref. Rhoddodd taith gerdded undydd i Foel Lus gyfle i’r merched wthio eu hunain yn gorfforol a hefyd i archwilio eu hardal leol. 

Mae Tammy, a ymunodd â’r grŵp drwy brosiect Barod Sir Ddinbych, yn dweud “doeddwn i ddim yn arfer hoffi cerdded, oherwydd roeddwn i’n dioddef gyda fy nghoesau oherwydd fy mhwysau. Dw i’n cael help gyda hynny ond dw i’n hoffi cerdded pellteroedd hir a gwthio fy hun er mwyn i mi, gobeithio, allu gwneud mwy o bethau drwy gerdded… Dw i wedi cwrdd â phobl hyfryd. Dw i wedi mwynhau pob munud ohono.” 

 

“Dw i wedi cwrdd â phobl hyfryd. Dw i wedi mwynhau pob munud ohono.” 

Tammy, cyfranogwr Merched yn Cerddded 

 

Ymunodd Ela â’r grŵp ar ôl symud i Wrecsam i weithio. Mae hi’n dweud “doeddwn i ddim yn nabod neb yno, felly roeddwn i’n teimlo’n eithaf unig ar y dechrau. Ac yna gwelais i hysbyseb am y grŵp cerdded yma a meddyliais i byddwn i’n rhoi cynnig arni. Mae’r awyrgylch wedi bod yn dda iawn, naws gyfeillgar iawn. Dw i wedi sylwi, ers Covid, ac ers i gostau byw fynd drwy’r to, ei bod hi’n llawer anoddach i bobl ifanc gyfarfod a chymdeithasu. Felly mae pethau fel hyn yn berffaith oherwydd eu bod nhw am ddim.”   

Beth sydd ymlaen yn 2026

Os ydych chi rhwng 18-25 oed ac yn byw yn y Rhyl, Wrecsam neu Gaergybi, gallwch ddarganfod mwy a chymryd rhan drwy gysylltu ag olivia.evans@ramblers.org.uk. Does dim angen profiad – peidiwch â phoeni am eich cyflymder neu’ch ffitrwydd. 

Darganfod mwy

Panoramic view of Welsh countryside on a sunny day, rolling green hills and blue sky

Ramblers Cymru urges public to back new Glyndwr National Park as deadline looms

Walking charity says first new Welsh national park in 60 years is vital for access to nature

Mae giât bren wedi’i herydu yn sefyll yng nghanol gwrychoedd trwchus sy’n gordyfu. Mae’r giât wedi’i gwneud o blanciau llorweddol garw sy’n pylu ac yn gorchuddio â smotiau o fwsogl. Mae hi wedi’i gosod mewn ffens wifren sydd bron yn cael ei chuddio gan y llysdyfiant trwchus o’i hamgylch. Mae dail gwyrdd, draenen ddu a rhedyn yn tyfu o gwmpas ac drwy’r strwythur, gan awgrymu nad yw’r giât wedi cael ei defnyddio ers amser maith. Mae’r olygfa’n rhoi’r argraff o hen lwybr neu fynedfa sydd bellach wedi’i rhwystr

Mynediad wedi’i Wadu: ein gweledigaeth ar gyfer llwybrau hygyrch ledled Cymru

Gyda hanner hawliau tramwy Cymru wedi’u rhwystro neu heb eu cynnal, mae mynediad at natur yn cael ei gyfyngu’n annheg. Mae Ramblers Cymru yn galw ar y llywodraeth nesaf i gynyddu cyllid cynnal a chadw llwybrau, dileu rhwystrau fel camfeydd, ac i fabwysiadu strategaeth groes-sector sy’n rhoi cerdded wrth wraidd iechyd, hinsawdd a lles cymunedol. Byddai Grant Gwella Mynediad pedair blynedd gwerth £24 miliwn yn sicrhau gwelliannau parhaol ar gyfer llwybrau a mannau gwyrdd Cymru.

An overhead view of three walkers looking at maps

Bygythiad i lwybrau wedi’i ddiddymu’n swyddogol yng Nghymru

Yn dilyn blynyddoedd o ymgyrchu gan y Ramblers, mae’r Bil Deddfwriaeth wedi cael cydsyniad brenhinol, gan ddileu’r bygythiad o derfyn amser ar gyfer cofnodi llwybrau yng Nghymru.